اسرار مدیریت

انتخاب کارکنان(استخدام افراد دارای ضوابط اخلاقی بالا)

با توجه به اینکه افراد در مراحل مختلف توسعه اخلاقیات هستند و دارای نظام ارزشی و شخصیتعای متفاوتی می باشند، فرآیند انتخاب (آزمون ها ، مصاحبه ها ، بررسی سوابق و نظائر آن ) باید به گونه ای باشد که متقاضیان دارای مسائل اخلاقی نتوانند به سازمان راه یابند. فرآیند انتخاب باید به عنوان فرصتی برای وقوف به سطح اخلاقیات فرد ، ارزشهای شخصی ، قوت ضمیر فرد و کانون کنترل در نظر گرفته شود اما این کار ساده نیست. حتی تحت بهترین شرایط ، افراد ب ضوابط اخلاقی قابل سوال درست و نادرست ، استخدام می شوند. لکن ، اگر سایر کنترلهای اخلاقی وجود داشته باشد، این امر نبید مسالعمده ایجاد نماید

آموزش اخلاقیات

آموزش اخلاقیت به صورت برنامه های منظم به منظور کمک به شرکت کنندگان برای درک جنبه های اخلاقی تصمیم گیری طراحی می شوند به گونه ای که افراد ضوابز بالای اخلاقی را در رفتارهای روزانه اشان دخالت دهند.  بسیاری از برنامه های تحصیلی دانشکده ها درسهایی درباره اخلاق دارند. همچنین تشکیل سمینارهایی درباره این موضوع، در دنیای کسب و کار متداول شده است اما مهم این است که هدف آموزش اخلاقیات همیشه مد نظر قرار گیرد.

در آموزش اخلاقیات باید روی دو راهی های اخلاقی تأکید کرد. بسیاری از این دور راهی ها در نتیجه فشار زمان در موقع تصمیم گیری پدید می آیند. اکثر آموزش های اخلاقی به نحوی تنظیم می شوند که به کارکنان در برخورد با دو راهی های اخلاقی (زمانی که زیر فشار هستند) و اجتناب از چهار طریقه متداول توجیه عقلانی رفتار غیر اخلاقی کمک کنند.

رهبری مدیریت عالی

کارمند ممکن است از خصوصیات اخلاقی بالایی برخوردار باشد، اما اعمال سرپرستان و مدیران رده بالا سر مشقی می شود برای کارمندان (زیرا ممکن است مدیریت عالی سازمان در عمل رفتار غیر اخلاقی دیگران را نادیده بگیرد، حتی خودش هم به چنین اقداماتی دست بزند) مدیران رده بالا قدرت آن را دارند که خط مشی های سازمان را شکل دهند و روال اخلاقی خوب را پی ریزی کنند. آنان همچنین مسئولیت دارند که از این قدرت خوب استفاده کنند. بنابراین مدیران سطوح عالی سازمان می توانند و باید به عنوان الگوهای رفتار اخلاقی برای کل سازمان عمل کنند. نه تنها باید اعمال روزانه مدیران معرف رفتار اخلاقی در سطح بالا باشد، بلکه باید انتظار خود از رفتار های مشابه را در سراسر سازمان به کارکنان انتقال دهند و رفتارهای مطلوب را تقویت کنند. متاسفانه ، ارتباطات از بالا به پائین ممکن است با ظرافت به دیگران بفهماند که مدیر نمی خواهد از اعمال فریبکارانه و غیر قانونی کارکنان اطلاع حاصل کند

نظامنامه (یا منشور) رسمی اخلاقیات

نظامنامه اخلاقیات[1] به طور رسمی عبارت است از دستورالعمل های مدون رسمی درباره چگونگی رفتار در موقعیت هایی که مستعد ایجاد دور اهی های اخلاقی است. هدف از این نظامنامه در حرفه هایی از قبیل مهندسی ، پزشکی ، وکالت  و حسابداری عمومی ، این است که اطمینان حاصل شود که رفتار فردی با ضوابط مشترک و سابقه گروه حرفه ای همخوانی دارد.

بیشتر نظامنامه ها رفتار قابل انتظار را در قالب شهروند سازمانی ، یعنی اجتناب از اقدامات غیر قانونی یا نامناسب در کار یک فرد و روابط خوب با مشتریان ، تعیین می کنند. در یک بررسی از سازمانهایی که نظامنامه های اخلاقی مکتوب داشتند، نکاتی که بیشتر به آنها اشاره شده بود عبارت بودند از رفتار عادلانه با نیروی کار (با نژادها، جنسیتها ، مذاهب گوناگون) ، منع رشوه دادن یا گرفتن ، درست بودن سوابق یا دفاتر ، داشتن روابط خوب با مشتریان و عرضه کنندگان و محرمانه بودن اطلاعات.

با وجو اینکه علاقه به نظامنامه های رفتار اخلاقی در حال افزایش است، باید خاطرنشان ساخت که نظامنامه ها محدودیت هایی دارند. آنها نمی توانند همه وضعیتها را بپوشانند و تضمین نمی کنند که رفتار اخلاقی فرگیر شود. ارزش هر نظامنامه رسمی اخلاقی هنوز بر مبانی منابع انسانی سازمان استوار است. یعنی مدیرانش و سایر کارکنان هیچ جایگزینی برای روش های استخدامی کارآمد که بر تأمین و استفاده از نیروی انسانی شایسته و با صداقت تأکید دارد وجود ندارد  و هیچ جایگیزینی برای مدیران متعهد موجود نیست.

کمیته های اخلاقیات

کمیته اخلاقیات متشکل از گروهی است به منظور استقرار ضوابط اخلاقی و حل مسائل و مشکلات عمده مربوط به اخلاقیات که ممکن است اعضای سازمان در انجام وظایف محوله با آنها رو به رو شوند. همچنین ، این کمیته ممکن است بر برنامه های آموزشی راجع به اخلاقیات نظارت کند. اغلب اعضای این کمیته از حوزه مدیریت عالی سازمان انتخاب می شوند.

بازرسی اخلاقیات

بعضی از سازمان ها به منظور آگاهی از انطباق نظامنامه اخلاقی با عملیات سازمان ، نسبت به تهیه و اجرای برنامه های " بازرسی اخلاقیات" مبادرت می ورزند تا در صورت وجود انحراف ، به موقع اقدام اصلاحی به عمل آورند(ایران نژاد ، ساسان گهر، 1390)

[1] -Code of Ethics